Kasteel de Middelburg in de 15e eeuw.

Meer feiten uit grafelijke rekeningen.


Veel informatie omtrent het slot de Middelburg komt uit grafelijke rekeningen. Bijvoorbeeld dat hertog Albrecht van Beieren aan zijn barbier, Ghijsken van der Horn een stuk land, 'die Hoeve' had gegeven. Dit stukje land lag tussen "..onsen huse te Middelburch bi Alcmaer en der Huijswaerde..". Ghijsken deed er in 1403 afstand van, waarvoor hij ander goed in leen kreeg.

Later, in 1409, werden er zwanen geleverd voor de profiand.

In de rekening van 1415 staan zaken die waarschijnlijk te maken hadden met belangrijke onderhoudswerkzaamheden aan de kastelen Middelburg en Nieuwburg in 1415 en 1416. Bijvoorbeeld dat Doeve Willemz. een huis "..voir die Nijborch.." had staan en dat deze op bevel was afgebroken. Het stukje land waar het huis op stond werd vervolgens door de rentmeester gekocht voor 6 pond.

De onderhoudswerkzaamheden aan de Middelburg en Nieuwburg werden voor een bedrag van respectivelijk 108 en 34 pond uitgevoerd.

Twee stemmige reconstructies van de Middelburg.
(Reconstructies en afbeeldingen: Remco Cevat
)

In 1426 hebben opstandige Kennemers beide kastelen: de Middelburg en de Nieuwburg ingenomen. Beide kastelen werden daarbij zwaar beschadigd.

Uiteindelijk vond er verzoening plaats en de stad Alkmaar werd verantwoordelijk gesteld voor de schade. En werd in 13 augustus 1426 veroordeeld tot het uitvoeren van reparaties:

"..op stad's costen te doen maken alle die glazen venster, deuren en andere timmeringe die zij gebroken hebben op de huizen van Nijenburch en Middelburch.."

Ook in 1427/1428 was het nog steeds onrustig: de Middelburg werd aangevallen, waarop Roeland, kastelein van de Nieuwburg hulp stuurde:

"..Huwet de casteleijn van der Nijenburch 21 gewapenden op die Middelburch om die te helpen bewaren, en lagen daar vier dagen lang, voor horen cost betaald 9 pond.."

In de grafelijke rekeningen is eveneens beschreven en dat er tienden van het land van Vronen in 1442 geïnd werden, waarvan de helft toekwam aan de kastelein van de Nieuwburg en de ander helft aan die van de Middelburg.

Onderhoudswerkzaamheden aan het kasteel zijn belangrijke posten in de grafelijke rekeningen. Een verslag van Evert Reiniersz., timmerman te Alkmaar, die in 1442/1443 werkzaamheden op de Middelburg uitvoerde:

"...Eerst een bedstede in die camer beneden an die plaatse, twee bedsteden op die poortcamer. Ende vermaect die bedstede die Johannes van Haerlem brochte op die nederste camer, ende vercleet mit vuren rasteren ten hoofteijnde. Item nog gemaect op die camer boven der zael. Item een scuttinge an dat zijtende van der singel en een cleen (h)eck op ten Dam.

Item in des rentmeesters contoir ende Johannes contoir ooc een deel vuijren bouten in die muijr gesteken. Ende op die bouten halve vuijren rasteren genagelt.

Dat bouhuijs daer 't van node was mit nije plancken gestopt.

Item eene groote bedstede up die overste camer van den toren. Ende in die ondercamer van den toren twee voet scamelen. Item in die cromme Camer and die noortside van den scoorsteen een wissel cassijn met een veijnster, ende twee glaesramen in die poortcamer ende die duere dair vermaeckt, ende een cleen eenwissel cassijn op di ganck boven.

Ende in die cromme camer een scauprade in die muijr. Ende alomme die gaten gestopt in de barderen weegen daer't noot was, ende dit geschiede ten drie wairsten binnen den termijn van deze rekeninge voors, dair over dat Evert alleene gewrocht heeft 29 dagen elkes dages 7 groten Vlaams, ende voor zijn cost elkes dages 4 groten facit 7 pond vij scellingen..."

Hierna volgt een lijst van degenen die hout hadden geleverd voor het bedrag van 17 pond, 8 schellingen en 3 denariën.

Er is meer te melden op het gebied van onderhoud en reparaties.

Nog meer reparaties:

Een goed onderhouden kasteeltje dus: de Middelburg. Het zal er piekfijn in orde hebben uitgezien. Opvallend is wel dat het slot, ondanks de geringe afmetingen een voorburcht had. Ook was er een kapel aan het slot verbonden.

De vermeldingen in grafelijke rekeningen hielden in 1467 plotseling op. Er was iets gebeurd. Was het slot al verdwenen of had er een administratieve verandering plaatsgevonden?

In 1492 werden de Middelburg en Nieuwburg weer het mikpunt van een aanval. In de maanden mei en juni van dat jaar brak de opstand van het Kaas- en Broodvolk uit. Hierbij heeft een leger van muiters dat vanuit Hoorn naar Alkmaar trok, in het voorbijgaan de Nieuwburg en de Middelburg ernstige schade toegebracht.


Geraadpleegde bronnen en literatuur:
(Lit. 5, J.W. Groesbeek)
(Lit. 8, J. Belonje)

[Naar boven]         [Vorige][Kaart][Volgende] [Home]
(Onderstaande link breekt aktieve frames!)
[Huidige pagina]