Inzake mogelijke lokaties van 'Het Huys te Widenisse'

(Door Ben Dijkhuis en Bernd Ooijevaar, 25-03-2006.)
(Laatste update 29-07-2011)


Inleiding

Een hoogtekaart van oostelijk West-Friesland. De okerkleurige gebieden zijn zgn. kreekruggen, waarop bebouwing heeft plaats gevonden. De zandrug bij Wijdenes is eveneens duidelijk te zien.
(Waterschap West-Friesland)
Van oudsher is men van mening dat het kasteel 'Huys te Wydenesse' was gesitueerd op het Hofland, op de plaats van de huidige camping en boerderij 'Het Hof'. De laatste bevindt zich, onderaan de Zuiderzeedijk, aan het einde van de Zuideruitweg in Wijdenes.
Het 'Huys' of kasteel, werd in 1286 door Floris V neergezet, met als doel, de weerspannige West-Friezen in bedwang te houden. In 1296 werd het verwoest en daarna volledig afgebroken. Metingen en boringen van de bodem, met als doel om eventuele funderingen en een slotgracht op te sporen hebben tot nu toe niets opgeleverd. De zoektocht is voortgezet door duikploegen om de theorie te bevestigen dat het kasteel in het huidige Markermeer was gesitueerd. Dit leverde een flinke verzameling kloostermoppen op (bakstenen van een bepaald formaat). Een bewijs of de positie van het kasteel op de bodem van het Markermeer (voorheen Zuiderzee) is gesitueerd, is echter niet geleverd. De kloostermoppen kunnen eveneens van een kerkje afkomstig geweest kunnen zijn, die op het stuk land stond, dat buitendijks is gelegd.

Voorgestelde lokaties

Nu volgt een overzicht van theorieën en mogelijkheden met betrekking tot de positionering van het kasteel van Wijdenes.

Een kaart men een aantal markante gegevens met betrekking tot de lokatie van het kasteel van Wijdenes. Deze zijn ingetekend op een kadastrale kaart uit 1832.
Klik op de afbeelding voor een vergroting. (Bron: WatWasWaar.nl, bewerking: Ben Dijkhuis, Bernd Ooijevaar)

[Inhoud]
[Het vervolg]

Voetnoten
*)Naast de naam Hofweide en Hofland, bevindt zich ten westen daarvan, onder aan de dijk, een buurtschap met de karakteristieke naam Kraaienburg, dat naar een een 18e eeuwse stolpboerderij met de naam Kraayenburg is vernoemd. Op zich is dit een opmerkelijke naam, gezien de geografische positie ervan met betrekking tot het verdwenen slot.

Kraayenburg, hier aangegeven op een detail van de kaart van Wijdenes uit de Gemeente Atlas van Nederland van J. Kuyper (1866)

**)Hieronder een kaartfragment van een kaart van Johannes Dou uit 1655. Aanvankelijk was deze toegeschreven aan Pieter van der Meersche. De kaart toont een afgeschermd, mogelijk omgracht, gebied op de plaats van het Hofland, nader aangeduid met 'Huÿs te Wÿdenes'. Het is begrijpelijk dat deze opmerkelijke afbeelding heeft geleid tot het bodemonderzoek van RAAP in 1996.

Detail van een manuscriptkaart van West-Friesland, gemaakt in opdracht van de Hoge Raad van Holland en Zeeland in het kader van het Groot Proces tussen de vier West-Friese ambachten. Toegeschreven aan landmeter en kartograaf Johannes Dou (1615-1682). Gemeten tussen 1651 en 1654.
Klik op de afbeelding voor een vergroting.

***)Opmerking auteurs van de website: De Dregt was een natuurlijke veenrivier die van noord naar zuid liep met de uitmonding in zee nabij Schellinkhout. Het idee dat de Dregt iets met het kasteel te maken kan hebben gehad, is op zich niet zo gek. Het is gebleken dat alle dwangburchten van Floris V, een zodanige locatie hadden dat deze op een of andere manier, een directe verbinding met diverse waterwegen en/of een goede verbinding met de zee hadden.


Geraadpleegde bronnen en literatuur:
(Lit. 36, N. Lakeman, M. Franke)
(Lit. 53, J. Koeman)
(Lit. 64, L. Brandts Buys)
(Lit. 89, R.P. Exaltus, P.J. Orbons)
(Lit. 100, J.C. Hooftman)
(Lit. 101, J.C. Hooftman)

De gebruikte kadastrale gegevens uit 1832 zijn ontleend van de website De WoonOmgeving

[Naar boven][Home]
(Onderstaande link breekt aktieve frames!)
[Huidige pagina]